Eamon Bulfin ar an mbratach bheag ghlas 1948 | Origins of the Flag

Ba é Eamon Bulfin duine amháin de na chéad daltaí in 1908 le dul isteach chuig Scoil Éanna, an scoil a bhunaigh Pádraig Mac Piarais i Ráth Fearnáin. Agus é ina mhac léinn ollscoile in 1912, d’imigh sé isteach san IRB, agus mhol sé go ligfí Mac Piarais isteach san IRB an bhliain chéanna. Ar Luan Cásca, bhí sé ag fanacht i Scoil Éanna in 1916 nuair a fuair sé treoracha chun dul chuig Halla na Saoirse. D’imigh sé chuig an díon ar Ard-Oifig an Phoist, agus rinne sé cur síos ar an ról a bhí aige mar cheann amháin den dá bhratach a ardú a bhí ar crochadh thar Ard-Oifig an Phoist i rith an Éirí Amach..

 

Bhí dhá bhratach ar Ard-Oifig an Phoist. Tugadh ceann amháin domsa. Gnáthbhratach Éireannach a bhí ann ar a raibh cruit, agus i litreacha bána (inscríofa) thar an lár bhí na focail “Poblacht na hÉireann”. Ní cuimhin liom cé a thug í dom, ach ceapaim gur Liam Mac Piarais a bhí ann. An rud is mó is cuimhin liom maidir lena crochadh in airde ná go raibh mearsmaoineamh agam gur chóir an bhratach a fhilleadh suas mar chineál liathróide, ionas go n-osclódh sí amach, nuair a dhéanfaí í a chrocadh in airde. Mar a tharlaíonn sé, rinne mé mar sin é mar d’oscail sí amach i gceart nuair a crochadh í. Bhí an bhratach sin ar crochadh ar chúinne Shráid an Phrionsa d’Ard-Oifig an Phoist. Ceapaim go raibh Liam Mac Piarais ansin nuair a cuireadh í ar crochadh in airde. Pé mhéad fear a bhí ann – fiche nó fiche a cúig – bhíomar ar fad i láthair.

Bhí sí i gcúinne Ard-Oifig an Phoist, taobh thiar den bhalastráid. Ceapaim gur crochadh an dá bhratach ag an am céanna.

Ní cuimhin liom ar chor ar bith cé a chuir an bhratach eile ar crochadh, ach measaim gur fear a raibh aithne againn air mar Mac Réamoinn ina dhiaidh sin. Ba dhuine de mhuintir Learphoill na hÉireann i nGarastún Chamaí, ach ceapaim gurb é an fíorainm a raibh air ná Joe Gleeson. Ní cuimhin liom go raibh Gearóid Ó Súilleabháin ann, ach ní raibh aithne agam air ag an am agus seans go raibh sé ann.


The tricolour was hoisted over the GPO, according to Diarmuid Lynch, at 12.30 pm on Easter Monday, and flown from the Henry Street corner of the GPO roof. He claimed that he received confirmation of this from “civilian onlookers”.

 

(Diarmuid Lynch, Bureau of Military History, witness statement 120, p4)


I do thuairim

  1. Cén fáth a ndearna Bulfin cur síos ar an mbratach mar “gnáthbhratach Éireannach”?
  2. Cad é atá speisialta faoi na focail, Poblacht na hÉireann, a cuireadh ar an mbratach ghlas?
  3. Cén modh a chuir Bulfin i bhfeidhm lena chinntiú go mbeadh an bhratach ar crochadh i gceart ó chuaille na brataí?
  4. Thug Bulfin an ráiteas seo do Bhiúró na Staire Míleata in 1951. An bhfuil aon tréithe ina ráiteas a léiríonn go bhfuil amhras ann faoi na heachtraí a tharla 35 bliana ní ba luaithe?

leathanaigh ghréasáin