[Translate to Gaeilge:] Wolfe Tone Annual - Bhratach na hÉireann 1957 | Adoption of the Tricolour

 

D’fhoilsigh Brian Ó hUiginn irisleabhar poblachtach, “The Wolfe Tone Annual” idir 1932 agus 1962, le briseadh de bhliain amháin le linn ré na práinne nuair a dhiúltaigh údaráis cinsire cead an irishbhliain 1944 a fhoilsiú.

San iris do 1957, bhí alt spéisialta ar “Bhratach na hÉireann”, inar thug sé le fios nár roinn go leor Éireannach a dtuiscint ar cad a shiombalaigh an bhratach.

 

Léigh an dá dhoiciméad a leanas agus freagair na ceisteanna a leanann gach ceann acu.


Brian O’Higgins, a thuairim ar “fíorshuntasacht” na brataí i dtrí dhath

Déanann siad agóid in aghaidh í a bheith fágtha ar foluain i ndiadh luí na gréine, ar conas atá sí curtha ar foluain agus conas a iompraítear í; ach fíorshuntasacht an téarma, Bratach na hÉireann, ní dhearna siad trácht air riamh.

Maslaíonn roinnt acu a dhéanann agóid go feargach is mó in aghaidh láimhseáil tugtha don Bhratach iad féin gach lá dá saol trí fhonóid a dhéanamh ar na seoda spioradálacha agus náisiúnta a shiombalaíonn sí, trí neamhaird a dhéanamh uirthi nó An Ghaeilge a cháineadh, trí chluichí a shúgradh a tugadh isteach sa tír seo leis an bhfeidhm a mBratach a mhaslú, a tharraingt síos agus a shatailt i láib Galldaithe, tríd a súile a dhúnadh do stair na hÉireann agus a gcluasa d’amhráin agus ceol na hÉireann, trí shásamh a bhaint as caithimh aimsire eachracha agus nósanna eachtrannacha agus trí iarracht ar bith a dhéanamh lá saoirse iomlán na hÉireann ó fhorlámhas agus tionchar na Breataine a bhrostú. Maslaíonn an fear a dhéanann ionsaí in óráid nó litir nó alt ar cheart na hÉireann do shaol ar leith náisiúnta… an Bhratach agus is namhad níos measa iad ná Sasanachar bith.

(Brian O’Higgins, “The Flag of the Republic”, The Wolfe Tone Annual 1957, lth 64-5)

 

 


I do thuairim

  1. Cad é meon O’Higgins i leith dhaoine a dhéanann gearán faoi conas a chuirtear an bhratach i dtrí dhath ar foluain?
  2. Cúisíonn O’Higgins roinnt daoine “a dhéanann agóid go feargach is mó” den bhratach a mhaslú. Cad iad an dá argóint is láidre, i do thuairim, a dhéanann sé chun a chúiseamh a thacú?
  3. Cén cúiseamh a dhéanann O’Higgins i gcoinne daoine nár thacaigh le hÉire neamhspleách?
  4. Cén fáth, i do thuairim, a gcáineann sé roinnt daoine mar gheall ar a meon i leith na brataí i dtrí dhath, daichead bliain i ndiaidh an éirí amach, agus 35 bliain i ndiaidh bhunú Saorstát na hÉireann?

 

 

 


[Translate to Gaeilge:] The Wolfe Tone Annual 1957, cover page.


I do thuairim

    1. Cé hé an duine san íomhá ar an gclúdach?
    2. Cuimsíonn O’Higgins sraith dátaí, lena n-áirítear 1798, 1803, 1848, 1867 agus 1916. Cén fáth a luaitear iad ar an gclúdach, i do thuairim?
    3. Ag an gcolún ar chlé ag an mbun tá an dáta 1922. Ag bun an cholúin ar dheis tá bliain neamhiomlán, “19 –“. Cén fáth, i do thuairim, nár chuir O’Higgins dáta anseo?
    4. Bhí an 1957 Wolfe Tone Annual ina iubhaile airgid, nó 25ú bliain d’fhoilsiúchán. Ach fós cuimsíonn na dátaí ag barr an chlúdaigh ó 1932 go 1957, iomlán de 26 bliain. Cén fáth, i do thuairim, a foilsíodh an 25ú iris 26 bliain i ndiaidh na chéad irise?

     

     

     


    scéalta gaolmhara